THƠ LỤC BÁT LÀ GÌ

  -  

Cách làm thơ lục bát thường dễ hơn so với các thể thơ khác. Một phần nhờ sự phong phú của tiếng Việt nên thể thơ này khá dễ hợp vần, phần khác thơ lục bát không yêu cầu quá nhiều cách ngắt nhịp khắt khe. Tuy nhiên, để làm được một bài thơ lục bát hay và ý nghĩa không hề dễ. Bởi bất cứ thể thơ nào cũng đòi hỏi người viết biết cảm nhận và rung động trước cuộc sống. Trong bài viết sau chamichi.com.vn sẽ hướng dẫn bạn làm thơ lục bát ở góc độ đơn giản nhất để tặng bạn bè, người thân. Mời bạn cùng theo dõi!


Mục lục


2. Hướng dẫn cách làm thơ lục bát đơn giản nhất

1. Những thông tin cần biết về thơ lục bát

Cách làm thơ lục bát không quá khó, nhưng không phải ai cũng có thể tự làm thể thơ này. Lục bát là một thể thơ nổi tiếng của Việt Nam. Thể thơ này thuộc dòng văn học dân gian, và chưa xác định được ra đời ở thời điểm nào cụ thể. Đặc trưng của thể thơ này là có một cặp câu trong đó câu đầu 6 âm tiết, câu sau 8 âm tiết, được phối vần và số câu không hạn chế.

Bạn đang xem: Thơ lục bát là gì

Quy tắc làm thơ lục bát đúng chuẩn phải đáp ứng tiếng thứ 2, 6, 8 mang thanh bằng, tiếng thứ 4 thanh trắc, còn lại tự do. Ngoài ra, đuôi câu 8 tiếng phải hợp vần với tiếng thứ sáu của câu 8 tiếng. Mặt khác, nếu tiếng thứ sáu của câu 8 tiếng là thanh ngang, thì tiếng thứ 8 phải thanh huyền.

Vần của thơ lục bát gồm 2 loại chính: (1) Vần chính (âm giống nhau); (2) Vần thông (âm na ná).

Tuy về mặt quy tắc yêu cầu rất khó, nhưng trong thể thơ này luôn có biến thể. Ở đó người viết có thể viết sai về niêm luật, thậm chí thừa tiếng.

Ví dụ:

Con vua thì được làm vua

Con sãi ở chùa, thì quét lá đa.

Ở đó câu thơ lục bát trên hiệp vần sai khi vần “ua” ở tiếng thứ 6 câu 6 không hiệp với tiếng thứ 6 câu 8. Tuy nhiên người ta vẫn xem trên là thơ lục bát đúng.

*
Truyện Kiều là tác phẩm làm bằng thơ lục bát nổi tiếng nhất hiện nay. Ảnh: Internet

2. Hướng dẫn cách làm thơ lục bát đơn giản nhất

Như đã đề cập ở phần đầu bài viết, để làm được một bài thơ hay ở bất kỳ thể thơ nào cũng rất khó. Bởi thơ là thể loại đòi hỏi người viết phải sống, trải nghiệm, rung động, xúc cảm… trước cuộc sống, con người, sự vật, hiện tượng… Đó là chưa kể để làm đúng quy tắc thơ lục bát cũng rất khó. Vì thế trong phần 2 bài viết này chamichi.com.vn sẽ hướng dẫn cách làm thơ lục bát đơn giản nhất dành cho các em học sinh.

2.1. Cần biết luật thanh khi làm thơ lục bát

Hai câu lục và câu bát không thể thiếu để làm nên bài thơ lục bát hoàn chỉnh. Và quy tắc luật thanh người làm thơ cần nắm là: nhất, tam, ngũ bất luận; nhị, tứ, lục phân minh. Trong đó các tiếng thứ một, ba và năm có thể là những tiếng tự do còn tiếng thứ hai, bốn và sáu phải tuân theo quy tắc.Cụ thể ở câu lục ta gieo theo trình tự các tiếng hai – bốn – sáu là thanh Bằng – Trắc – Bằng.Tại câu bát ta gieo theo trình tự các tiếng hai – bốn – sáu – tám là Bằng – Trắc – Bằng – Bằng.

Ví dụ:

Anh đi anh nhớ quê nhà

Nhớ canh rau muống nhớ dầm tương.

Như vậy ở câu lục ta thấy gieo đúng “Bằng – Trắc – Bằng”. Ở câu bát gieo đúng” Bằng – Trắc – Bằng – Bằng”.

Tuy nhiên vẫn có trường hợp biến thể. Tạo nên sự “độc đáo” hơn, dù không đúng quy tắc trên.

Xem thêm: Cách Chuyển Thư Mục Download Sang Ổ Đĩa Khác Trên Windows 10

Ví dụ:

Chào emgái áo vàng

Làm anhmàngchẳng nói tên.

Ở câu thơ này, câu lục vẫn gieo đúng “Bằng – Trắc – Bằng”. Nhưng câu bát gieo “Bằng – Bằng – Trắc -Bằng”.

*
Khi làm thơ lục bát cần nắm cách hiệp vần, quy luật Bằng – Trắc. Ảnh: Internet

2.2. Làm thơ lục bát gieo vần thế nào?

Thơ lục bát khác với các thể thơ khác ở chỗ cho phép người viết gieo nhiều vần trong câu chứ không nhất thiết là chỉ được gieo một vần duy nhất. Chính ưu điểm này giúp cách làm thơ lục bát trở nên dễ dàng hơn, và bài thơ có nhịp điệu, dễ đọc, dễ thuộc hơn hẳn.

Ví dụ Truyền Kiều:

Trăm năm trong cõi người taChữ tài chữ mệnh khéo ghét nhauTrải qua một cuộc bể dâuNhững điều trông thấy mà đau đớn lòng.

Ở đó chúng ta thấy vần “a” được gieo ở 3 chỗ: ta, là, mà”. Vần “au” gieo ở 3 chỗ: nhau, đau, và dâu (là vần thông na ná nhau).

Tuy nhiên vẫn có biến thể về cách gieo vần. Cụ thể vần cuối câu sáu không nhất thiết gieo cùng vần thứ sáu câu tám. Ví dụ:

Chờ em chờ tới ngày mai

Dù cho mãi mãi vẫn chung một lòng.

2.3. Cách ngắt nhịp khi làm thơ lục bát

Thông thường thơ lục bát sẽ được ngắt nhịp chẵn 2/2/2 ở câu lục. Nhịp 4/4 ở câu bát.Một số trường hợp sẽ được tác giả đổi qua nhịp 3/3 hoặc 3/5… để nhấn mạnh ý hơn.

Ví dụ:

Ngày xuân/ con én/ đưa thoi,

Thiều quang chín chục/ đã ngoài sáu mươi..

Cỏ non/ xanh tận/ chân trời,

Cành lê trắng/ điểm một vài/ bông hoa.

Ở ví dụ trên ta sẽ thấy câu cuối sẽ được ngắt nhịp 3/3/2. Vì ở đó tác giả muốn nhấn mạnh chữ “điểm” – tức ngụ ý mới một vài bông hoa. Chúng ta không thể ngắt nhịp 4/4, vì đọc “cành lê trắng điểm”, chúng ta sẽ không hiểu “trắng điểm” là trắng thế nào?

*
Hầu như ai cũng có thể sáng tác thơ lục bát bất kỳ thời điểm nào. Ảnh: Internet

2.4. Ví dụ bài thơ lục bát hay tặng thầy cô ngày 20/11

Tôi về thăm mái trường xưaBao nhiêu kỷ niệm như vừa mới đâyPha sương mái tóc cô thầyBảng đen phấn trắng… còn đây căn phòng

Con đò neo đậu bến sôngĐưa đàn em nhỏ ấm nồng yêu thươngBằng lăng tím rụng cuối đườngPhượng buồn nỗi nhớ vấn vương níu hè

Ríu ran chim hót cành meCánh diều mơ ước ta về tuổi thơBên trang giáo án từng giờLặng thầm thầy vẫn đưa đò qua sông

Ngoài sân vương sợi nắng hồngChuyến đò tri thức mênh mông tình thầy.

Xem thêm: Hướng Dẫn Đổi Mật Khẩu Tài Khoản Garena Trên Điện Thoại, Máy Tính 2020

Như vậy chúng tôi vừa hướng dẫn cách làm thơ lục bát đơn giản. Với cách làm này bất kỳ ai cũng sẽ có thể trở thành “nhà thơ” với những bài thơ của riêng mình. Dù rằng để làm được một bài thơ hay sẽ rất khó, nhưng cũng đừng quá bận lòng chuyện đó. Bởi quan trọng hơn là tình cảm mình gửi gắm qua thơ như thế nào. Hy vọng thông tin trên sẽ giúp các bạn tự sáng tác nên những vần thơ lục bát đầy ý nghĩa của riêng mình.