Impeachment Là Gì

  -  

Mấy tuần lễ nay quốc gia mỹ sôi sục về vụ Donald J. Trump, Tổng thống đồ vật 45 của Hoa Kỳ, bị Hạ Viện “impeached”. Báo chí khắp khu vực đang theo dõi giáp sự kiện lịch sử này. Nội dung bài viết dưới trên đây hy vọng để giúp đỡ độc giả hiểu thêm về khái niệm “impeachment” qua những thời đại.

Bạn đang xem: Impeachment là gì


*

Chữ “impeach” là một thuật ngữ chính trị bao gồm từ xa xưa. Các nhà ngữ học rộp đoán nó đến từ chữ “empeechier” trong giờ đồng hồ Pháp cổ, bắt nguồn từ chữ “impedire” trong giờ La-tinh có nghĩa là dùng chân (ped) để ngăn hay giữ gìn – tiếng Việt ta nói là “ngáng chân”. Trong giờ đồng hồ Pháp tiến bộ từ tương tự là “empêcher”; trong giờ đồng hồ Anh là “impede” – tức thị cản trở.

Như một mức sử dụng pháp lý, impeachment sẽ được áp dụng ít nhất từ thời Hy Lạp và La Mã. Dần dà nó gia nhập sang Âu Châu. Lần trước tiên chữ “impeachment” xuất hiện trong sử sách Anh là vào năm 1376 dưới triều Edward III, nổi tiếng là một trong nhà vua nhũng nhiễu, dân chúng vô cùng ân oán thán. Là 1 trong vị vua độc tài, Edward ra lệnh bãi bỏ Nghị Viện (Parliament) vài năm kia đó. Nhưng vày áp lực tài chính và chủ yếu trị, Edward bắt buộc tái lập Parliament. Một trong những việc đầu tiên chủ nhân Tịch Nghị Viện (Speaker of the House) có tác dụng ngay lập tức là bắt nhốt viên quan duy trì kho bạc đãi Richard Lyons và … “impeach Lord Baron Latimer” – mtv của House of Lords (Thượng Viện) bị tình nghi đã vơ vét ngân quỹ, ăn hối lộ, lạm dụng quyền lực tối cao và một số tội danh khác.

Sau một cuộc xét xử công khai, những chứng cứ đưa ra đã minh chứng Baron Latimer gồm tội, vì thế ông bị trục xuất khỏi House of Lords. Dựa trên chuyện này ta hoàn toàn có thể đoán rằng thủ tục impeach đã bao gồm từ trước và sẵn sàng chuẩn bị được sở hữu ra dùng để ngăn ngăn hành vi lấn quyền của quan lại chức trong triều (trừ nhà vua).

Năm 1388 một nhân đồ khác cũng trở thành “impeached” cùng truất quyền, đó là công tước Earl of Suffolk. Vào vụ này thứ nhất ta thấy lộ diện cụm từ “high crimes và misdemeanors” mà tư trăm năm sau các nhà Quốc Phụ (Founding Fathers) của Mỹ sẽ dùng cho Hiến Pháp Hoa Kỳ. “High crimes” tại chỗ này phải được gọi là những hành vi bất chính mang tính chất nghiêm trọng về mặt thiết yếu trị, chứ không phải là trọng tội theo nghĩa hình sự. Thuộc trong văn cảnh đó, “misdemeanor” cũng là gần như hành vi bất chính, tuy không nghiêm trọng bằng “high crimes” tuy vậy vẫn cần phải được ngăn ngừa để bảo đảm an toàn niềm tin của công chúng vào chế độ, vào bao gồm quyền.


Nói phương pháp khác, “impeachment” là một phương án chính trị nhằm đối phó với trường hợp người nạm quyền sử dụng quá vị thế của mình để làm hầu như điều có khả năng gây nguy hiểm đến khu đất nước. Điều cần nhấn mạnh vấn đề ở đấy là người bị hạch tội không tốt nhất thiết đã thao tác làm việc gì phi pháp, họ chỉ việc “có thủ đoạn làm bậy” thôi là cũng đủ cửa hàng để hạch tội rồi. Tuy nhiên, tín đồ bị hạch vẫn cần được xét xử công bằng và công khai để xem có cần phải truất phế tuyệt không.Khác cùng với toà án hình sự giỏi dân sự, impeachment là 1 trong những vụ xử bao gồm trị được triển khai theo số đông quy tắc riêng lẻ của nó. Đây là nền tảng của các bước “impeachment” vào Hiến Pháp Hoa Kỳ mà những nhà Quốc Phụ vẫn vay mượn từ hệ thống Đại Nghị của nước anh để áp dụng cho hệ thống Tổng Thống Chế bọn họ vừa đưa ra cho tân tổ quốc của mình. Thời nay hiến pháp những nước dân chủ trên cầm cố giới phần đông đều bao gồm quy định về impeachment.


*

Thế còn bên phương Đông thì sao? Theo tự điển Hán Việt của Thiều Chửu và nhiều vị học giả an toàn và tin cậy khác, “impeachment” được gọi là “đàn hặc” có fan còn viết là “đàn hạch” (hạch là vì hặc nói trại ra, như hạch hỏi, hạch tội v.v.) Cuối thời Bắc Tống bên Tàu, khoảng thế kỷ đồ vật 12, tất cả viên quan liêu tên è cổ Hoà từng “dâng sớ bầy hặc” lên vua Tống Huy Tông nhằm hạch tội Đồng Quán, một vị tướng tá tài cha nhưng cậy quyền ỷ ráng làm các điều xằng bậy. Truyện Thủy Hử cũng có nhắc mang lại nhân trang bị Đồng quán này.


Đời nhà Trần với Hậu Lê ở vn có Ngự Sử Đài gồm những vị quan cưng cửng trực, họ có nhiệm vụ hặc tấu lên vua đa số tên quan lại lại tham nhũng lạm quyền. Từ phần nhiều chuyện bên trên ta rất có thể kết luận impeachment, hay lũ hặc, là hồ hết quy tắc thiết yếu trị tất cả tự thọ đời. Mặc dù về mặt hình thức mỗi vị trí mỗi khác, cơ mà tựu trung nó vẫn là những phương án ngăn chặn sự lạm quyền.

Có người cho rằng chữ bọn hặc ít ai biết, sử dụng chữ luận tội dễ hiểu hơn. Lập luận này sẽ không phải không tồn tại lý. Mặc dù nhiên, xét về phương diện ngữ pháp thì bầy hặc là 1 trong thuật ngữ xưa nay được sử dụng cho ngôi trường hợp đặc biệt liên quan đến giới nắm quyền, ko nhầm lẫn với thủ tục buộc tội bạn dân thường. Vì chưng đó khi sử dụng chữ bầy hặc người hiểu chuyện đang biết ta đang bàn về một các bước chính trị có thể dẫn đến việc truất phế một vị quan chức làm sao đó, tuy thế nó không là 1 trong vụ án hình sự giỏi dân sự. Trong bối cảnh đó, luận tội là 1 bước vào tiến trình bầy hặc – khi các nhà Lập Pháp “thảo luận” (debate) với “biểu quyết” (vote) những “hặc trạng” (articles of impeachment).

Xem thêm: Cách Tải Ninja School Online Cho Máy Tính (Pc), Ninja School Game Nhập Vai Cổ Trang Trên Máy Tính

Hiến Pháp Hoa Kỳ chia tổ chức chính quyền ra cha nhánh lẻ tẻ để kiểm soát và điều hành và kìm nén lẫn nhau, điện thoại tư vấn là “checks và balance”. Tổng thống thuộc bên Hành Pháp tuy có không ít quyền lực tuy vậy vẫn có thể bị Lập Pháp là Quốc Hội khống chế và truất phế. Các nhà Quốc Phụ đã trao đổi khá kỹ về thủ tục lũ hặc tổng thống trước khi đặt nó vào trong Hiến Pháp. Vào thời đó đất nước mỹ vừa mới thành hình và còn trong quá trình phôi thai nên gồm hai điều họ siêu quan tâm, như George Mason từng viết trong Federalist Papers.

Thứ duy nhất là họ sợ hãi tổng thống bị ảnh hưởng bởi, hoặc hòa hợp với láng giêng làm lũng đoạn giang sơn (cho bắt buộc mới có điều kiện tổng thống đề xuất là người sinh ra sinh hoạt Mỹ). Thứ nhì là họ sợ khối hệ thống bầu cử bị phá hoại khiến cho lá phiếu của fan dân không còn hiệu lực. Nói cách khác đây là hai hành vi nghiêm trọng nhất rất có thể dẫn mang đến việc đàn hặc tổng thống – một chức vụ mới mẻ chưa nước nào có.


Hiến Pháp Hoa Kỳ ghi rằng tổng thống rất có thể bị Hạ Viện đàn hặc nếu phạm đầy đủ tội như hối hận lộ, phản bội quốc, hoặc “high crimes và misdemeanors…” Hạ Viện là ban ngành duy nhất gồm thẩm quyền hạch tội tổng thống. Sau khi khảo sát xong, Hạ Viện cần biểu quyết và trải qua một bản hạch trạng, giờ đồng hồ Anh gọi là Articles of Impeachment, ngừng chuyển sang Thượng Viện nhằm xét xử (tương tợ như “dâng sớ đàn hặc”). Tại Thượng Viện những Thượng Nghị Sĩ sẽ đóng vai Bồi Thẩm Đoàn, và cuộc xử án được công ty toạ bởi chủ tịch Tối Cao Pháp Viện.


*

Trong lịch sử nước Mỹ trước đó chỉ gồm hai tổng thống bị Hạ Viện lũ hặc là Andrew Johnson (1868) cùng Bill Clinton (1999). Nay tất cả thêm Donald Trump (2019) nữa là ba. Dường như Tổng thống Nixon tất cả bị luận tội năm 1974 tuy nhiên đã từ bỏ chức trước khi bị bọn hặc. Từ đó tới giờ chưa có tổng thống Mỹ làm sao bị truất phế, vì phải đề xuất đến 2/3 Thượng Viện bỏ thăm thuận – một điều kiện khá trở ngại được những nhà Quốc Phụ đặt ra để chống ngừa vấn đề Lập Pháp lạm quyền.

Theo lịch trình, vụ xử Tổng thống Trump sẽ diễn ra vào tháng Giêng 2020, vày Thẩm phán John Roberts quản lý toạ. Những Thượng Nghị Sĩ đang xét nhì hạch trạng: 1) sử dụng quá quyền lực; 2) cản trở Quốc Hội.

Dù kết quả sẽ ra sao chăng nữa, đây vẫn là thời cơ hy hữu cho gần như ai cân nhắc đời sống bao gồm trị vào một làng mạc hội tiến bộ tự do. Theo dõi diễn biến hiếm bao gồm này ta đã hiểu sâu hơn cách vận hành của một thiết yếu thể tam quyền phân lập và dân chủ pháp trị, chỗ không một ai hay 1 đảng phái nào rất có thể đứng bên trên pháp luật.

Ta sẽ thấy do sao, trải qua bao nhiêu phong tía bão tố, nước mỹ vẫn vững vàng và mập mạnh, vẫn luôn là “cuộc thí nghiệm mập mạp và táo bị cắn dở bạo” của thể chế dân chủ thứ nhất trên trái địa cầu.

Xem thêm: Có Phải Số 0 Là Số Chẵn Hay Số Lẻ Của Số Không, 0 Là Số Chẵn Hay Số Lẻ

IBDallas


*

*

Cựu biên tập Viên báo Trẻ; chuyên viết về lịch sử, Âm nhạc, Nghệ thuật, Something/Anything. Từng có tác dụng kỹ sư năng lượng điện toán. Hiện cư ngụ trong vùng Dallas.